|
NIEZWYKŁA WIEŻA Jedną z najbardziej charakterystycznych budowli na Górnym Śląsku jest wieża antenowa przy ul. Tarnogórskiej w Gliwicach. Kompleks obiektów radiostacji zbudowała w latach 1934-35 niemiecka firma Lorenz (współpraca: Siemens, Telefunken i in.). W budynku głównym zachowało się sporo oryginalnej przedwojennej aparatury. Najcenniejszym obiektem całego kompleksu jest oczywiście wieża nadawcza, uchodząca obecnie za najwyższą budowlę drewnianą na świecie (111m). Starannie konserwowana, chroniona i corocznie naprawiana ma przed sobą - według naukowców z Politechniki Śląskiej - jeszcze 20 lat bezpiecznego funkcjonowania. Budulcem jest drewno modrzewiowe, szczególnie odporne na szkodniki i czynniki atmosferyczne. Belki łączone są śrubami mosiężnymi. Nie ma tam ani jednego gwoździa z żelaza. Szczególnie atrakcyjnie wieża wygląda po zmroku. Oświetlona ośmioma potężnymi reflektorami, widoczna jest z wielu kilometrów, a na zwiedzających wywiera nieprzemijające wrażenie. CO TU SIE STAŁO? 31 sierpnia 1939 o godz, 20.00 do niemieckiej radiostacji w Gliwicach wtargnęło kilku uzbrojonych esesmanów w ubraniach cywilnych, Dowodził SS-Sturmbannfilhrer Alfred Naujocks, wyznaczony przez SS-Gruppenfuhrera Reinharda Heydricha, szefa Głównego Urzędu Służby Bezpieczeństwa Rzeszy, działającego na bezpośrednie polecenie Hitlera. Akcja otoczona była najściślejszą tajemnicą, Ustalono tylko tekst hasła, które Heydrich miał telefonicznie przekazać Naujocksowi: "Grossmutter gestorben", Hasło było rozkazem do rozpoczęcia akcji. Napastnicy sterroryzowali niemiecką załogę i nadali po polsku komunikat: "Uwaga! Tu Gliwice. Rozgłośnia znajduje się w rękach polskich...". Dalsza część odczytanej wtedy odezwy nie została wyemitowana wskutek błędów technicznych. W radiostacji zamordowano Franciszka Honioka, polskiego Ślązaka, uważanego obecnie za pierwszą ofiarę II wojny światowej. Przywiozła go druga grupa gestapowców jako "konserwę. Honiok miał być dowodem "polskiej winy". Następnego dnia Hitler wygłosił przemówienie, w którym rozpoczęcie wojny uzasadnił prowokacjami granicznymi, dokonanymi rzekomo przez stronę polską. Prawda o prowokacji gliwickiej wyszła na jaw dopiero na procesie norymberskim. Niektóre szczegóły operacji podał sam Naujocks podczas wywiadu dla tygodnika "Der Spiegel", nr 46 wydanego 13 listopada 1963 r. Radiostacja gliwicka w internecie http://www.muzeum.gliwice.pl |
UNUSUAL TOWER One of the most characteristic structures in the Upper Silesia is an aerial tower, located at the Tarnogórska Street in Gliwice. The building complex of the radio station was built in the period 1934-35 by a German company Lorenz (co-operation: Siemens, Telefunken, and others). In the main building there are many pieces of original equipment preserved, reaching back to the pre-war period. The most precious object of the whole complex is, obviously, the broadcasting tower, allegedly the tallest wooden structure in the world (111 m). Carefully conserved, protected and repaired every year, it still has - according to the scientists from the Silesian University of Technology - 20 years of safe functioning ahead. The tower is built of larch wood, particularly resistant to pest and atmospheric factors. The beams are combined with brass screws. There is not a single iron nail there. Our tower looks specially attractive in the dark. Illuminated with eight massive spotlights, it is well visible from a distance of many kilometers, and it makes everlasting impression upon its visitors. WHAT HAPPENED HERE? On the 31st of August, 1939 at 20.00 hrs, the German radio station in Gliwice was broken into by a few SS troops members in civilian clothes, claiming to be Silesian rebels. Their leader was SS-Strurmbannführer Alfred Naujocks, appointed by SS-Gruppenführer Reinhard Heydrich, the chief of the General Reich Security Office, acting on the direct order of Hitler. The operation was top secret. Only the text of the password which Heydrich was to pass to Naujocks on the phone was determined: "Grossmutter gestorben". The password constituted an order to commence the operation. The aggressors terrorised the German crew and broadcast a Polish announcement: "Attention! This is Gliwice. The broadcasting station is in the Polish hands...". The remaining part of the proclamation read out loud in that moment was not emitted due to technical errors. In the radio station Franciszek Honiok, a Polish Silesian, was murdered - at present he is believed to be the first victim of the World War II. On the previous day he was arrested by Gestapo in his home village Łubie near Pyskowice. Honiok, intoxicated with drugs, was brought to the radio station as "a tin" at 20.10 hrs. He was supposed to be the proof of "the Polish guilt". On the next day Hitler gave a speech where he justified the outbreak of war with border provocations performed allegedly by Poles. Hitler did not mention Gliwice, but all newspapers, radios and telegraphic agencies all over the world did. The truth about the Gliwice provocation was discovered as late as during the Nuremberg case. Some details were given by Naujocks himself in an interview for "Der Spiegel" weekly, No. 46 dated Nov. 13th, 1963. Gliwice Radio Station on the internet http://www.muzeum.gliwice.pl |
||
|
|
||||
|
|
||||
Copyright © 2005 ITAMAR Informatyka Reklama Tłumaczenia |
||||
